De representatiedemocratie en de politieke partijen die de kern vormen van deze democratievorm verliezen terrein en legitimiteit. Burgers willen zelf hun leven vorm geven, staan op hun autonomie en laten zich niet langer door zuilen, belangengroepen en partijen dicteren. In elke stad worden vandaag die wijzigingen aangevoeld en wordt op uiteenlopende wijze gezocht om de participatiepraktijk te vernieuwen.
In het programma participatie worden verschillende sporen bewandeld: