Zoek in Kenniscentrum Vlaamse Steden

Werkzaamheden Klimaatgovernance 2025

Handen op een boomstam

Het Kenniscentrum startte na de denkdag in 2022 het programma Klimaattransitie op om te versterken wat er lokaal reeds gebeurt op klimaatvlak en om de lokale ambities verder te ondersteunen door middel van samenwerking, kennisdeling en optimalisatie. Een aantal klimaatgerelateerde werksporen ging al van start in voorgaande jaren. Zo werkten we in 2023-2024 intensief aan het Life+ Integrated Projects Climate Action BE-REEL!-project dat liep van 2017 tot 2024. Het Kenniscentrum leverde onder meer een draaiboek voor de opmaak van een lokale langetermijn renovatiestrategie 2050 voor de private woningmarkt op, met toepassingsmogelijkheden in alle lokale besturen. Ook gingen we van start met het lerend netwerk InnoFiNS binnen het programma Smart Cities. 

Omdat steden een steeds belangrijkere rol spelen om de negatieve impact van klimaatverandering tegen te gaan, wensten de centrumsteden ook in te zetten op het werkspoor Klimaatgovernance. 

Stedelijke klimaatgovernance omvat het geheel aan maatregelen om: 

  • in samenwerking met diverse actoren klimaatdoelstellingen te formuleren en deze te monitoren
  • invloed en autoriteit uit te oefenen op relevante stakeholders
  • de stedelijke klimaatplanning en implementatieprocessen te managen om op die manier de klimaatrisico’s te beheersen. 

De doelstelling van dit klimaatgovernance-traject is tweeledig: (1) het in kaart brengen van de maturiteit, alsook de belangrijkste, gezamenlijke aanbevelingen naar de toekomst toe, en (2) de steden ondersteunen met het aan de slag gaan met deze aanbevelingen om zo de maturiteit overal verder te verhogen. 

In 2024 maakte het Kenniscentrum daarom een analyse van de status, maturiteit en aanbevelingen van de steden op het gebied van klimaatgovernance. In 2025 prioriteerden en concretiseerden we deze aanbevelingen verder en vertaalden we ze in 7 werkpakketten waarmee de steden momenteel aan de slag gaan via de stuurgroep klimaattransitie. Deze stuurgroep bestaat uit alle klimaatcoördinatoren van de centrumsteden en de VGC. 

In 2025 stelden we ook een rapport op met deze gebundelde AS IS en TO BE resultaten:

Ook richtten we vanaf begin 2025 hierrond een stuurgroep op, die één keer per kwartaal samenkwam (op 7 februari 2025, 16 mei 2025, 26 september 2025 en 11 december 2025). Met deze groep gaan we aan de slag met de aanbevelingen, denken we samen na over mogelijke acties, delen we kennis, informatie (bv. rond CapaCITIES 2.0, Smart Flanders, audit klimaat van Audit Vlaanderen, het meerjarig financieel plan van de EU, enz.) en goede praktijken. 

Werkpakketten

Hieronder vind je een overzicht van de 7 werkpakketten. In 2025 werden de eerste 2 werkpakketten (Just Transition en Kaders basisfinanciering) opgestart. Dit doen we aan de hand van kleinere werkgroepen, bestaande uit telkens enkele steden, die de werkpakketten vertalen in concrete acties en deze acties voorbereiden en implementeren (al dan niet in samenwerking met andere stakeholders). De stuurgroep waakt over de voortgang van deze acties van elke werkgroep per werkpakket, geeft input voor de werkgroepen en valideert hun voorstellen. Ook in 2026 plannen we zo verder te gaan, om zo stelselmatig elk werkpakket op te starten en uit te voeren.

Afbeelding bovenaan: © Shane Rounce

De website van Kenniscentrum Vlaamse Steden is een onderdeel van vvsg.be(opent nieuw venster)