2018-2019 Verkenning en houvast
Alvorens naar de steden te trekken en de situatie in kaart te brengen, was het belangrijk om ons goed voor te bereiden en structuur aan te brengen. In deze eerste fase van het traject besteedden we veel aandacht aan het bestuderen en absorberen van zowel de stedelijke realiteit en de diverse samenleving als van kennis uit wetenschap en praktijk. Ook zochten we naar een manier om het onderwerp zowel te structureren als te verhelderen, zodat het beter vastgegrepen kon worden.
In 2018 finaliseerden we een bundeling verkennende materialen, bestaande uit diepte-interviews, een ‘bibliotheek’ (artikels, boeken, onderzoek, publicaties), cijfermateriaal en negen thematische fiches gekoppeld aan meer dan honderd vragen op maat van de steden.
Richtinggevend in het opstellen van deze verkennende materialen waren:
- Lokale en internationale literatuur: onderzoek, nieuws, wetenschap, rapportage, cijfermateriaal en reflecties omtrent stedelijk samenleven en diversiteit.
- Gesprekken met het dagelijks bestuur van het Kenniscentrum: mensen uit de steden, bevoorrechte getuigen, …
- De initiële vragen en bekommernissen van de steden: geformuleerd in het voortraject en op de eerste denkdag
Uiteraard was het onmogelijk om de complexe realiteit te vangen in negen fiches en een bundeling cijfers en teksten. Deze verkennende materialen bevatten niet dé waarheid, wel ingang en houvast voor gesprek en reflectie.
Overzicht
Negen thematische fiches
- Fiche 1: over verschil en overeenkomsten, gelaagde identiteiten en verschil erkennen zonder mensen ertoe te herleiden.
- Fiche 2: over integratie in het licht van superdiversiteit, over het opklimmen op de ladder en de rol van de ontvangende samenleving en overheid.
- Fiche 3: over stedelijk burgerschap, over het meenemen van verschillende burgerstemmen en het belang van samen dingen doen zonder hetzelfde te worden.
- Fiche 4: over fundamenten en kaders: wetten, waarden en normen.
- Fiche 5: over conflict, angst, weerstand, (on)veiligheid, politie, fatsoen, racisme en dialoog.
- Fiche 6: over polarisatie, afstand, verdeeldheid, media en beeldvorming.
- Fiche 7: over religie en de relatie tussen overheid en religie.
- Fiche 8: over de hefboom onderwijs, die niet goed lijkt te werken.
- Fiche 9: over ongelijkheid en armoede, werkloosheid, stedelingen zonder papieren, steden als aankomststeden, het grote woonvraagstuk.
Interviews met mensen op de eerste rij
Twaalf semi-gestructureerde diepte-interviews met bevoorrechte getuigen (schooldirecteur, verpleger, lesgever maatschappelijke oriëntatie, leidinggevende in jeugdwerk, coördinator sociale economie, opbouwwerkers, expert kinderarmoede OCMW, woonexpert, student, …). Al deze bevoorrechte getuigen werden door de steden zelf gekozen en naar voor geschoven. Verschillende getuigen hebben buitenlandse roots.
Cijfers
We verzamelden cijfermateriaal, bijvoorbeeld over de verschillende nationaliteiten in de steden, over armoede en gekleurde armoede, onderwijsuitkomsten, verdraagzaamheid, de arbeidsmarkt en de tewerkstellingsgraad, opleidingsniveau, socio-economische status, discriminatie, ...
Bibliotheek
Een collectie artikels, boeken, onderzoeken en andere interessante bronnen.
De samenleving, de diversiteit in die samenleving en de kijk op diversiteit is beweeglijke materie. Onze materialen uit 2017 en 2018 ontsnappen dan ook niet aan mondiale en lokale maatschappelijke evoluties, voortschrijdend inzicht, nieuwe decreten en een nieuw vocabularium. In het licht van voortschrijdend inzicht en een veranderende wereld nemen we deze verkennende en context schetsende materialen hier niet op. Wel delen we hieronder de diepte-interviews.
Even belangrijk als het leggen van een inhoudelijke basis en het ontwikkelen van instrumenten was het proces dat hiermee op gang werd getrokken (samen nadenken, inhoudelijk draagvlak vinden, onderwerpen afkloppen, iedereen meekrijgen). Alvorens de fiches te finaliseren, presenteerden we deze aan de stuurgroep met daarin deskundigen uit de steden, aan het dagelijks bestuur van het Kenniscentrum en tijdens een vergadering van de algemeen directeuren. De inhoudelijke materialen waren niet enkel een doel, maar ook een middel om het gesprek aan te gaan, het thema op de agenda te zetten en de neuzen in dezelfde richting te krijgen.
Doordat wij door verschillende brillen kunnen kijken, lijken mensen ook meer geneigd om ons dingen toe te vertrouwen.
-
Interviews