Search in Kenniscentrum Vlaamse Steden

Wat we doen

Op deze pagina vind je meer informatie over de werking van het Kenniscentrum. Meer over het ontstaan en de structuur van het Kenniscentrum vind je hier.

Missie en visie

Missie

Het Kenniscentrum Vlaamse Steden wil de stedelijkheid in Vlaanderen in al haar facetten versterken, de leerprocessen in de steden stimuleren en zorgen voor een versterking van het netwerk van steden. Het Kenniscentrum is, voor de 13 Vlaamse centrumsteden en de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel, graag een inspiratiebron voor het beleid, de stadsorganisatie en haar dienstverlening, en weegt mee op het stedelijk beleid in Vlaanderen. De behoefte aan een ruimte waar steden onderling, maar ook met de Vlaamse overheid en andere cruciale partners, in gesprek kunnen gaan, is meer dan ooit aanwezig. Het Kenniscentrum biedt een veilige, maar ook stimulerende ontmoetingsruimte om deze gesprekken op een gedegen manier te voeren. Dit over velerlei zaken, maar vooral over welbepaalde en door de steden gekozen thema’s, die door het Kenniscentrum vormgegeven worden in meerjarige programma’s. 

Naast een plaats voor uitwisseling en gesprek is het Kenniscentrum ook een plaats van leren en niet te vergeten, oplossingen. Om tot die oplossingen te komen zet het Kenniscentrum diepgravende, praktijkgerichte trajecten en onderzoeken op. Binnen deze kaders wordt complexe materie, samen met de steden, stap voor stap ontrafeld. Ook creëert, ondersteunt en voedt het Kenniscentrum ruimte voor gericht experiment. Leren staat steeds centraal en het doel is om tot oplossingen te komen die steden ondersteunen en die bijdragen aan een beter beleid en verbetering van de stedelijke organisatie. Bevindingen, aanbevelingen, instrumenten en oplossingen onder allerlei vormen worden op maat van de steden gedeeld. Het Kenniscentrum werkt bottom-up vanuit de steden. Daar waar er raakpunten zijn met de beleidsnota’s van de Vlaamse Regering, in het bijzonder met de beleidsnota stedenbeleid, wordt er maximaal samengewerkt.

Binnen meerjarige programma’s zet het Kenniscentrum activiteiten uit die zich situeren rond de onderstaande 5 pijlers. Voor elke activiteit zoeken we naar de meest geschikte methodiek.

  • Kennisverzameling en -ontsluiting: impliciete en expliciete kennis verzamelen en toegankelijk maken;
  • Kennisontwikkeling: nieuwe kennisbehoeften detecteren en kennis hierop afstemmen;
  • Kennisbemiddeling: (ad hoc) kennisvragen voorzien van antwoorden;
  • Netwerkvorming: interactie en ervaringsuitwisseling tussen de steden faciliteren en versterken;
  • Beleidsbeïnvloeding: vanuit de kennis het stedenbeleid van andere overheden beïnvloeden.
Visie

Stedelijke problematieken en ontwikkelingskansen zijn complex. Veel informatie is onzeker, aan verandering onderhevig en bovendien te vinden op veel meer plaatsen dan alleen bij stadsbesturen, denk aan organisaties, burgerinitiatieven, universiteiten, bedrijven, enz. Op al die plaatsen is kennis vaak ook nog eens verspreid over allerlei mensen in allerlei functies.

Kennis is veel meer dan informatie: het gaat ook om vaardigheden en praktijkervaringen die doorheen de jaren zijn opgebouwd. Kennis is niet statisch, maar ontwikkelt zich in samenwerking, prikkelt stedelijke organisaties om zichzelf beter te leren kennen en leidt tot leerprocessen die organisaties sterker, innovatiever en creatiever maken. Werken met kennis doet dus soms pijn, daagt uit en levert interne discussie op, maar leidt tot des te meer oplossingen, impact en effect.

Het Kenniscentrum wil kennis verspreiden en faciliteren, maar ook bijdragen aan het ontwikkelen van kennis. Daartoe werken we graag samen met verschillende partners en willen we instaan voor het koppelen van kennis uit allerlei bronnen, wat steeds noodzakelijker wordt voor een effectief en gedragen stedelijk beleid. Het Kenniscentrum wil steden helpen kennis constructief in te zetten en wil een inspiratiebron zijn voor het beleid, de stadsorganisatie en dienstverlening.

Als het gaat om kennis over steden, bestaan er behoeften aan kennis op de volgende niveaus:

  • Feiten en data: Wat gebeurt er in steden? Dit gaat over: beschrijven, inventariseren, tellen en meten.
  • Verhalen: Hoe gebeurt dat dan? Hoe wordt er aangepakt? Welke acties lukken en waarom (niet)? Wat zijn ervaringen van mensen-in-actie? Wat zijn ‘goede praktijken’? En wat leren we van minder of niet gelukte praktijken?
  • Discussie: Waarom gebeurt dat alles? Zijn de kaders en onze vooronderstellingen goed? Moet dat eventueel anders en waarom? Hoe hangen dingen samen?
  • Actie: Wat doen we met die kennis? Hoe kunnen we die kennis omzetten in bruikbaar materiaal voor het beleid? Wat betekent die kennis voor de regelgeving en voor betere differentiatie van het beleid gericht op steden? Hoe kunnen steden beter samenwerken?

Het Kenniscentrum faciliteert en verspreidt kennis, maar draagt ook bij aan het ontwikkelen van kennis, betrekt daar veel verschillende partners bij en wil steden ertoe bewegen opgebouwde kennis constructief in te zetten. 

Het oppikken van signalen en vertrekken vanuit de realiteit in de steden staat voor het Kenniscentrum centraal. We werken daarbij niet alleen samen met de 13 centrumsteden en de Vlaamse Gemeenschapscommissie, maar ook met de Vlaamse en federale overheid, onderzoeksgroepen of andere kenniscentra, OCMW’s en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). 

Meerjarenprogramma

De werking van het Kenniscentrum steunt op een interlokale samenwerkingsovereenkomst van 5 jaar, telkens verlengbaar voor maximaal 5 jaar bij beslissing van de gemeenteraden van de centrumsteden en het bestuursorgaan van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG).

Zodoende werkt het Kenniscentrum met meerjarenplannen. Sinds de oprichting van het Kenniscentrum zijn er reeds 3 cycli van 5 jaar verstreken: 2007-2011, 2012-2016 en 2017-2021. Elk meerjarenplan kent eigen programma’s die worden vormgegeven op basis van de vragen en noden van de centrumsteden. Sommige programma’s worden binnen één cyclus afgerond, andere blijven langer lopen. De inhoud van een volgende cyclus wordt steeds gebaseerd op de evaluatie van de voorgaande cyclus en een uitgebreide bevraging aan de leden. Binnenkort vind je alle programma’s uit de voorbije cycli terug in onze Kennisbank.

Momenteel bevinden we ons in een vierde cyclus: 2022-2026. De programma’s zijn vormgegeven in samenspraak met de 13 centrumsteden en de VGC. Er werd besloten de 3 programma’s Omgevings-, Beleids- en Managementinformatie, Smart Cities en Stadsgenoten voort te zetten en 2 nieuwe toe te voegen: Klimaat en Digitale Transitie. Tijdens een denkdag op 31 mei 2022 is met deelnemers uit de centrumsteden, de VGC en een aantal externe partners een verkennend gesprek gestart over de invulling van deze nieuwe programma’s. Bij de start van elke nieuwe samenwerkingsovereenkomst wordt zo’n denkdag georganiseerd. Door telkenmale afspraken te maken over de focus die steden wensen te leggen, zorgen we ervoor dat we systematisch opschuiven door en in kennisopbouw binnen de steden en kennisdeling tussen de steden. Als gevolg van tussentijdse, vaak meevallende soms tegenvallende resultaten, nieuwe inzichten of opportuniteiten verleggen we de focus in een werkspoor.

Het Kenniscentrum maakt ieder jaar een jaarverslag. Op basis van de inzichten uit het voorgaande jaar wordt de werking van het volgende jaar bepaald. Daarvoor wordt vervolgens een jaarplan gemaakt. Onze meest recente jaarplannen en jaarverslagen kun je hieronder lezen. 

Jaarverslag

Hier vind je onze recente jaarverslagen.

Jaarplan

Hier vind je onze recente jaarplannen.

De website van Kenniscentrum Vlaamse Steden is een onderdeel van vvsg.be(opent nieuw venster)