Werkzaamheden Automatische rechtentoekenning 2023

Regelset: Automatisch Advies Leefloon

In het najaar van 2022 leverde de eerder genoemde technische werkgroep een duidelijke set van regels voor het afleveren van een automatisch advies. Op basis van deze set werden op 23 november afspraken gemaakt over de ontwikkeling van een algoritme. Vanaf januari 2023 ging Digitaal Vlaanderen aan de slag met de ontwikkeling van het algoritme.

Maandelijks werd de werkgroep automatische rechtentoekenning gebrieft over de voortgang. In het voorjaar stootten we daarbij op een aantal belangrijke obstructies. Daarom werd besloten de deadline voor oplevering van het eindresultaat te verleggen en daarvoor formeel uitstel te vragen. Dat uitstel werd ook toegekend waardoor de deadline voor oplevering met zes maanden werd opgeschoven.

Ondanks de verlenging liepen we tijdens de uitvoer van het project op een aantal juridische problemen die uiteindelijk het succesvol afronden van het project in de weg stonden:

Volgens de KSZ-wetgeving moet alle data uit andere sociale zekerheidsinstellingen die OCMW’s nodig hebben voor het sociaal onderzoek enkel en alleen via de KSZ opgevraagd worden. De connectoren die daarvoor nodig zijn, waren niet voor alle authentieke (Vlaamse) bronnen beschikbaar. De ontwikkeling ervan zou de projectkosten aanzienlijk verhogen en vroeg om meer werktijd. Bovendien vragen bijkomende connectoren ook voortdurend onderhoud, een kost die nooit werd begroot. De projectstuurgroep besliste uiteindelijk dat we dan een minder uitgebreid instrument zouden maken binnen het GzG-project, dat later kan uitgebreid worden.
Als de data door het “automatisch advies” doorgegeven worden naar de OCMW’s, is Digitaal Vlaanderen “gegevensverwerker” tussen KSZ en de OCMW’s. Digitaal Vlaanderen kan volgens het eigen statuut niet optreden als gegevensverwerker.
Vooraleer KSZ gegevens mag doorgeven, moet de opvragende instantie een “integratie” doen, waarbij geregistreerd wordt wie welke gegevens opvraagt. In het GzG-project zou dit voorlopig opgelost worden door eerst de integratie te doen via CEVI - New Horizon om daarna het automatisch advies te laten lopen. Deze werkwijze in 2 stappen is niet aanvaardbaar voor KSZ. Er zou dus een extra ontwikkeling moeten gebeuren door Digitaal Vlaanderen, waarmee Automatisch Advies zelf een integratie kan doen. Ook deze kost is gezien de nodige werktijd niet voorzien in het projectbudget en de tijdsplanning, en er is ook geen bereidheid om dit te ontwikkelen enkel en alleen voor dit project. Dit is volgens Digitaal Vlaanderen het grootste knelpunt.
Digitaal Vlaanderen kon volgens het GzG-reglement geen projectpartner zijn, enkel externe dienstverlener. Daarom heeft de stad Gent een aanbesteding o.b.v. unieke deskundigheid gegund aan Digitaal Vlaanderen. Over de overeenkomst die daaruit voortvloeit is lang onderhandeld, zonder ondertekening. Uiteindelijk stelt Digitaal Vlaanderen dat ze niet gerechtigd zijn om in te tekenen op overheidsopdrachten. De juristen van Digitaal Vlaanderen werken daarom een kader uit voor dit soort situaties, maar binnen de looptijd van het dossier kwam daar geen beslissing rond. Men geeft aan dat er mogelijks een decreet- en/of wetswijziging nodig is om de patstelling te doorbreken. Intussen kan niet verder gewerkt worden aan de digitalisering van het algoritme.

Het project wordt bijgevolg afgesloten zonder werkend algoritme, toch wilde iedereen alles zo goed mogelijk afronden:

Daarom werd een wekelijks overleg ingepland met Digitaal Vlaanderen om eventuele doorbraken snel te kunnen opvolgen, uiteindelijk kwamen geen doorbraken.
Er werd aan Digitaal Vlaanderen gevraagd schriftelijk mee te delen waarom ze de voorgestelde overeenkomst met Stad Gent niet kunnen/willen tekenen, zo was er een basis om het gunningsbesluit bij de opdracht in te trekken en het dossier formeel stop te zetten.
De technische beschrijving van het algoritme wordt formeel opgeleverd en kan in latere projecten gebruikt worden.
We onderzochten in de werkgroep hoe we ertoe kunnen bijdragen dat de POD MI met eigen middelen het project overneemt en een automatisch advies laat maken dat door alle OCMW’s/CPAS kan gebruikt worden. Ook hier kregen we begin september negatief bericht. POD MI liet weten op dit ogenblik niet over middelen te beschikken om het project te financieren.

Op de vergadering van de werkgroep op 10 november 2023 overliepen we samen de mogelijke vervolgpistes die uitgewerkt werden door KU Leuven:

Het algoritme kan worden ontwikkeld door een private softwareontwikkelaar, zij ontwikkelen de ‘motor’ die kan ingebouwd worden in de toepassingen van leveranciers van administratieve oplossingen. Voor de vergoeding van de kosten voor deze ontwikkeling wordt via de werkgroep automatische rechtentoekenning een oplossing gezocht.
CEVI werd bereid gevonden het algoritme in te bouwen in een proof-of-concept-versie van New Horizon. Deze versie kan worden ingezet voor de voorziene praktijktesten met actuele dossiers bij de centrumsteden. Ook over de kosten van deze ontwikkeling moeten verder afspraken nog gemaakt worden.

Ondertussen wil KU Leuven via een zgn. vignettenonderzoek onderzoek doen naar de houding van maatschappelijk werkers t.o.v. het automatisch advies: Bedoeling is om bij 80 Vlaamse OCMW’s aan de hand van een vijftal hypothetische scenario’s te testen hoe maatschappelijk werkers reageren op het automatisch advies. Het onderzoek is gepland in het voorjaar van 2024.

Actuele loonfiches via SOLID

Het Gemeente Zonder Gemeentehuis-project Actuele loonfiches via Solid werd officieel afgetrapt met een Kick-off op 7 maart 2023 in Gent. Daar werd afgesproken via en aantal workshops, in het voorjaar en de zomer, zicht te krijgen op de haalbaarheid en betaalbaarheid van het concept op een aantal aspecten. Bedoeling was om aan het eind van deze workshopreeks gezamenlijk uitspraak te doen over GO/NO GO: op basis van wat onderzocht werd, wilden we evalueren of we door zouden gaan met de ontwikkeling van de voorziene oplossing.

Concreet werden op vijf verdiepingsmomenten verschillende aspecten van de uitdaging verder uitgediept met specialisten uit de deelnemende centrumsteden en OCMW’s:

Op 20 april 2023 onderzochten we wélke loongegevens de maatschappelijk werkers vandaag via de papieren/pdf/foto’s van loonfiches gebruiken om het leefloon te berekenen
Op 16 mei 2023 onderzochten we de juridische aspecten bij het inkijken en doorgeven van loonfiches
Op 22 juni 2023 brachten we het proces in kaart
Op 22 augustus 2023 bekeken we opnieuw de juridische aspecten
Op 19 september 2023 definieerden we het datamodel

Tijdens de zomer van 2023 kwamen de trekkers van het project tot een aantal nieuwe inzichten:

Tijdens een overleg met VUTG, Agentschap Uitbetaling Groeipakket, hoorden de trekkers dat hun SOLID-project on hold werd gezet. Er werd daarbij verwezen naar het zgn. “flux” traject dat wordt opgestart bij RSZ om alsnog loongegevens te ontvangen.
Daarop werd contact genomen met RSZ. Op het overleg van de werkgroep van 22 augustus 2023 werd het projectplan “Egov 3.0” aan de projectpartners voorgesteld:
- Het gaat ook om een project Europese relancemiddelen met als voorziene timing eind 2025
- Opzet is het volgende:
  - Naast de al bestaande DMFA-aangifte(opent nieuw venster) die werkgevers verplicht moeten aanleveren aan RSZ wil men werkgevers verplichten om de maandelijkse individuele rekening ook gestandaardiseerd en digitaal aan te leveren.
  - Deze individuele rekening matcht 90% met de loonfiches.
  - Via werkgroepen met alle stakeholders wil men een afgestemd sjabloon opmaken voor die individuele rekening, bruikbaar voor zoveel mogelijk doeleinden.
- Alle relevante gegevens worden ontsluitbaar voor partners zoals ook nu de DMFA-aangifte al ontsluitbaar is via KSZ voor OCMW’s
- Dit alles zal in samenwerking verlopen met OCMW’s:
  - Er komt een uitnodiging aan OCMW’s om deel te nemen aan werkgroepen zodat onze noden (in kader van berekening leefloon) mee vervat zit in standaardisatie individuele rekening

Na een grondige evaluatie van deze veranderde situatie en na overleg met ABB werd besloten het Gemeente Zonder Gemeentehuis-dossier “Actuele loonfiches via SOLID” stop te zetten:

We hebben immers geen trekkende rol in het project “Egov 3.0”
De voorziene inzet uit elke stad is veel minder groot, dus zijn subsidies overbodig
Ook voor een ontwikkeltraject zijn via een ander kanaal al subsidies voorzien
We zullen het project verder opvolgen vanuit de werkgroep automatische rechtentoekenning en van daaruit een afvaardiging voorzien voor de verschillende werkgroepen in het kader van het traject “Egov 3.0”