Werkzaamheden Rechtenverkenner 2.0 2022

Rechtenverkenner 

Voor de verdere verkenning van het thema rechtenverkenner werd besloten samen te werken aan een nieuwe versie van of een alternatief voor de rechtenverkenner.be. Dit moet een unieke en kwalitatieve bron met actuele informatie worden. Primaire focus ligt daarbij op intermediairen en hulpverleners. Startpunt voor de verdere verkenning werd een verkennende studie van Informatie Vlaanderen over de business case voor een rechtenverkenner. Samen met de steden onderzochten we welke informatie over rechten minimaal beschikbaar moet zijn in een rechtenverkenner en hoe de opvulling en bijhouding van een nieuwe rechtenverkenner kan georganiseerd worden. Grootste uitdaging daarbij is de grote diversiteit aan lokale rechten waarbij in elke gemeente andere voorwaarden gelden.

Opvullen, bijhouden en beheren van de rechtenverkenner 

Ondertussen bekeken we in de werkgroep rechtenverkenner de mogelijke scenario’s voor het opvullen, bijhouden en beheren van de rechtenverkenner. De voorkeur van de steden gaat uit naar een decentraal model, waarbij zoveel mogelijk bestaande informatie wordt hergebruikt en de extra belasting voor de besturen minimaal blijft. 

Daarom wordt onderzocht hoe de Interbestuurlijke Producten en Diensten Catalogus (IPDC) en het project LBLOD - Lokale Besluiten met Linked Open Data hierin een rol kunnen spelen. Tegelijk wordt onderzocht hoe bestaande catalogi van sociale rechten kunnen worden gerecupereerd. Om de inzetbaarheid van de IPDC als informatiebron voor de rechtenverkenner goed te kunnen inschatten en om oplossingen te vinden voor het gestandaardiseerd opslaan van reglementen waarvoor de regels lokaal afwijken, werd besloten de proef op de som te nemen, aan de hand van vijf rechten: 

• Mantelzorg (Lokaal)
• Tussenkomst in huisvuil (Lokaal)
• Toelage maatschappelijke participatie kinderarmoede (Federaal – met lokale variatie)
• Verminderd tarief kinderopvang (Vlaams – met lokale variatie)
• Huurpremie (Vlaams) 

We spraken af een eerste concept te testen met de centrumsteden, via een thuisopdracht: 

• Elk bestuur werd daarbij gevraagd de voorgestelde inventarisfiche voor elk van de vijf gekozen rechten aan te vullen.
• Er werd ook gevraagd de voorwaarden bij elk recht op een gestandaardiseerde manier in te voeren. 

Bij de evaluatie van deze thuisopdracht ging de meeste aandacht naar het invoeren en beheren van machine leesbare voorwaarden: de test met bovenstaand sociale rechten, ingevuld door 11 besturen leverde al meer dan 50 verschillende voorwaarden op. We wilden daarom samen op zoek naar een oplossing waarbij voorwaarden kunnen beheerd worden door niet-technische profielen, gebruiksvriendelijkheid moet dus vooropstaan.

Digitaal Vlaanderen stelde voor samen te werken aan een (uitgebreide) catalogus van configureerbare voorwaarden. Voor elk recht kunnen dan voorwaarden uit deze catalogus geselecteerd en geconfigureerd worden. Deze voorwaarden worden later ook automatisch vertaald naar business rules binnen automatisch advies. We maakten opnieuw afspraken over een thuisopdracht waarin we verder willen bouwen aan de voorgestelde catalogus met voorwaarden en de haalbaarheid van dit voorstel willen uittesten. Elke stad zou daarom de inventaris verifiëren en waar nodig aanvullen op basis van 10 rechten binnen een tijdens de vergadering door hen gekozen domein. 

Zo ontstond een uitgebreid overzicht van de verschillende voorwaarden die kunnen gelden voor het toekennen van een sociaal recht. Wat daarbij opvalt is dat een klein deel van die voorwaarden frequent voorkomt. Precies deze voorwaarden kunnen de basis vormen voor de zoekmotor bij de rechtenverkenner, die de veelheid aan sociale rechten doorzoekbaar moet maken, zodat snel de toepasselijke rechten gevonden worden. Op basis van de input uit deze thuisopdracht werkte Digitaal Vlaanderen een eerste prototype van de zogenaamde vragenwizard uit. Er werd ook al een eenvoudige werkende mock-up gemaakt die een eerste indruk moet geven van de werking van deze tool. 

Tijdens de zomer konden de leden van de werkgroep Rechtenverkenner hierop hun feedback geven. Digitaal Vlaanderen zou deze feedback dan gebruiken om het concept te verfijnen richting een tweede versie die zou worden voorgesteld op de volgende vergadering van de werkgroep op 14 september. 

Tegelijk werkten we samen aan een overzicht van softwarepakketten die in de steden (en OCMW’s) gebruikt worden voor het beheren van informatie over producten en diensten. Dit overzicht dient als basis voor een plan van aanpak voor het opvullen van de producten- en dienstencatalogus met sociale rechten. 

Op de werkgroepvergadering van 14 september werd de vernieuwde aanpak voor het opvullen van de Interbestuurlijke Producten- en Dienstencatalogus uitgebreid voorgesteld en geëvalueerd. Om het invoeren te vereenvoudigen zal gewerkt worden met generieke infofiches per product of dienst. Deze fiches bevatten de generieke informatie over het product maar kunnen voor elk lokaal bestuur apart worden aangepast met afzonderlijke regels of voorwaarden. We evalueerden ook samen de input uit de thuisopdracht over de vragenwizard. Die werd over het algemeen gunstig geëvalueerd. Aan het eind van de vergadering werd afgesproken de vragen in de wizard nu te onderwerpen aan een soort “reality check” op basis van twee reële rechtencatalogi: het overzicht van rechten opgemaakt in Kortrijk en het overzicht bij Sint-Niklaas. 

Op de werkgroepvergadering van 26 oktober werden de resultaten van de eerste “reality check” met rechten uit Kortrijk en Sint-Niklaas voorgesteld. Op basis daarvan werd de vragenwizard verder verfijnd. Er werd afgesproken dat op basis van beide catalogi Digitaal Vlaanderen een eerste werkende versie van de rechtenverkenner ontwikkeld. Dit “Minimum Viable Product” moet iedereen toelaten de verkenner uitgebreid te testen en in de vingers te krijgen. Tegelijk werden afspraken gemaakt over de opmaak van een City Deal Rechtenverkenner die kan getekend worden begin 2023.

Naar een City Deal Rechtenverkenner 

Belangrijke stap in dit traject was de toewijzing van de gereserveerde relancemiddelen voor het project aan het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (DWVG). Binnen het relanceplan VV119 - Rechtenverkenner 2.0 werd 1 miljoen euro voorzien voor het ontwikkelen van een rechtenverkenner 2.0 met een meer gebruiksvriendelijke tool in sterke samenwerking met de lokale besturen. DWVG werkte daarvoor, samen met Digitaal Vlaanderen, aan een nota die werd voorgelegd aan de Vlaamse regering. Deze nota vind je hier(opent nieuw venster). 

Op 15 juli 2022 keurde de Vlaamse Regering de voorgestelde projectaanpak goed en werd besloten de middelen toe te wijzen aan DWVG. 

Deze goedkeuring is de inhoudelijke en financiële basis voor het verder uitwerken van een City Deal die begin 2023 zal gefinaliseerd worden.