Zon-zoneringskaart

Binnen het speerpuntenprogramma rond duurzame lokale energieproductie werd de basis gelegd voor een Vlaamse zon‑zoneringskaart: een strategisch instrument dat het potentieel voor zonne‑energie koppelt aan de werkelijke energievraag op specifieke locaties. Het doel is steden en gemeenten te ondersteunen in de opschaling van hernieuwbare energieproductie, door inzicht te geven in kansrijke zones, knelpunten en samenwerkingsmogelijkheden.

Het traject startte met een verkennend onderzoek waarin, via gesprekken met experten en sleutelactoren, de fundamenten werden gelegd voor zo’n tool. Deze eerste fase resulteerde in een reeks bouwstenen: een uitgebreide data- en toolsmatrix, een belevingsmatrix met inzichten uit het werkveld, een inventaris van bestaande zonnedeelprojecten, een eindrapport met beleidsaanbevelingen, en een reeks mock‑ups die tonen hoe een toekomstige zon‑zoneringstool zou kunnen functioneren. De tool werd daarbij gezien als een snelle, bruikbare stap richting een bredere energie­strategie.

Op basis van de inzichten uit het verkennend onderzoek werden vervolgstappen gezet binnen het Smart Flanders-programma. Twee cruciale onderzoekslijnen werden uitgewerkt. De eerste richtte zich op de bijwerking van het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen (DHMV), een onmisbare datalaag om het zonnepotentieel accuraat te kunnen bepalen. Een grondige businessanalyse bracht de grote meerwaarde van een vernieuwd hoogte­model in kaart - niet alleen voor zonnekaarten, maar ook voor digital twins, ruimtelijke planning, klimaatadaptatie en waterbeheer. Het bevestigde de nood aan een uniforme, actuele en gebiedsdekkende dataset voor heel Vlaanderen.

Een tweede onderzoek onderzocht de toegang tot privacygevoelige data, de nodige voorzorgsmaatregelen en de technische roadmap om de zon‑zoneringskaart tegen 2026 te kunnen realiseren. Daarbij werd gekeken naar de beveiliging van datastromen, de juridische randvoorwaarden en de praktische haalbaarheid van het combineren van vraag‑ en aanbodgegevens.

Samen vormden deze trajecten de fundamenten voor een toekomstgerichte zon‑zoneringskaart die lokale besturen toelaat om strategisch, datagedreven en gebiedsgericht te werken aan hernieuwbare energie. Het instrument helpt steden om partners samen te brengen, beleidskeuzes te onderbouwen en gericht te sturen op locaties waar de impact het grootst is.