Veranderend speelveld vraagt andere overheid

Elke week brengen we hier een studie, publicatie of boek onder de aandacht rond maatschappelijke / stedelijke vraagstukken of beleidsopgaven. Veel studieplezier!

2020

​Week 14Transformaties van panden in Vlaanderen: Ruimtelijke analyse 
Nieuwbouw neemt af ten opzichte van renovaties. Renovaties kunnen ingrijpend zijn. Woningen worden opgedeeld, opgetopt, gesloopt en vervangen door appartementen met meerdere woonunits, of voormalige bedrijfspanden worden omgevormd tot lofts. Stuk voor stuk dragen deze transformaties bij aan het verdichten van de woonwijken en het realiseren van een hoger ruimtelijk rendement. Het onderzoek geeft inzicht in de transformaties die plaatsvonden in 1995 en 2015 in Vlaanderen. Daarbij wil men inzicht verwerven in de mate waarin de transformaties van panden zich voordoen. Daarbij kijkt het zowel naar de aard van de transformatie als de locatie. Als definitie voor transformatie hanteert men ‘het veranderen van functie of een wijziging  binnen eenzelfde functie van een pand op een bepaald moment in de tijd’. Je vindt hier het rapport.

​Week 13

 

De psychische gevolgen van quarantaine en wat we daaraan kunnen doen
Quarantaine kan de verspreiding van het coronavirus afremmen, maar het heeft ook grote psychische gevolgen. Dat blijkt uit een studie die net gepubliceerd werd in medisch tijdschrift The Lancet. Mensen in quarantaine voelen zich vaak eenzaam en geïsoleerd. Ze ervaren verveling, angst en onzekerheid,  soms ook woede en frustratie. Gelukkig is er veel dat we zelf kunnen doen. We hoeven niet stil te zitten tot de storm gaat liggen. Je vindt hier meer informatie en hier het artikel uit het medisch tijdschrift waar hierboven naar verwezen wordt.
​Week 12Praktijkboek voor de oprichting van je eigen buurtpunt 
De bakker, de slager, de bushalte, de bankautomaat waren tot voor kort onder elke kerktoren terug te vinden, maar ze verdwijnen aan een ijltempo. Hierdoor zijn inwoners aangewezen op de auto.  De oprichting van een buurtpunt / dorpspunt / dorpshub ... brengt niet enkel diensten en producten, maar ook mensen bij elkaar. Netwerk Duurzame Mobiliteit, Cera en het Innovatiesteunpunt voor Landbouw en Platteland organiseerden in 2019 het lerend netwerk ‘ons buurtpunt, samen en op maat’. In dit praktijkboek delen de initiatiefnemers hun kennis en ervaring. Ze overlopen de verschillende bouwstenen en starten daarbij bij het prille begin. Van daaruit bouwen ze doorheen dit document het buurtpunt op. Je vindt hier de handleiding vol tips en handvaten om je buurtpunt uit te bouwen.
​Week 11Talent: het hart van een agile transformatie
‘Alwéér een verandering? Kan de organisatie niet even pas op de plaats maken? Een tijdje geen verandering doorvoeren, zodat we gewoon ongestoord ons werk kunnen doen?’
Een veelgehoorde uitspraak bij bedrijven. Een legitieme wens, maar geen veranderingen doorvoeren is voor de organisatie geen optie. De veranderingen in de wereld om ons heen volgen elkaar in hoog tempo op, daarmee is verandering de enige constante. Organisaties kunnen dus beter investeren in personeel dat goed omgaat met onzekerheden waar de organisatie mee te maken krijgt.   Je vindt hier de brochure.
​Week 10Transities door regelluwte?
Experimentregelgeving en regelluwe zones worden geregeld naar voren geschoven als een manier om innovatie te realiseren. Maar zijn ze ook bruikbaar om duurzaamheidstransities te versnellen, zoals bijvoorbeeld de transities in de Visie 2050 van de Vlaamse Regering? Dit rapport bespreekt regelluwte en de verschillende visies die erop zijn. Case studies uit de zorg- en woonsector analyseren hoe regelluwe zones in de praktijk functioneren en in welke mate ze onderdeel kunnen zijn van transitieprocessen. Het rapport eindigt met een aantal beleidsadviezen. Je vindt het rapport hier.
​Week 9Digitale Democratie in de praktijk
In Nederland loopt een proeftuin Digitale Democratie. Daarin wordt  onderzocht wat de toegevoegde waarde is van digitale instrumenten die de participatie van inwoners vergroten. Twee jaar geleden is er een handleiding gemaakt die als doel had om gemeenten kennis te laten maken met een aantal digitale participatie-instrumenten. Dit jaar is er een nieuwe versie ontwikkeld. Het doel van de tweede handleiding is vooral inzicht te bieden in hoe de instrumenten toegepast kunnen worden. Ze is eveneens een aanvulling op de toolkit die is opgesteld aan de hand van de vraagstukken die door gemeenten zijn voorgedragen in de proeftuin.
Je vindt hier de handleiding en hier de toolkit.
​Week 8Lokale Inburgerings- en Integratiemonitor editie 2019
De Lokale Inburgerings- en Integratiemonitor 2019 is net als de voorgaande edities het resultaat van een samenwerking tussen het Agentschap voor Binnenlands Bestuur (ABB) en Statistiek Vlaanderen. De monitor informeert iedere burger en lokaal bestuur over de omvang en de samenstelling van de groep vreemdelingen, personen van buitenlandse herkomst en nieuwkomers in de gemeente en over de maatschappelijke positie van die groep op het vlak van tewerkstelling, huisvesting, welzijn en armoede, onderwijs en sociale participatie. Je vindt hier het cijferrapport voor elke gemeente uit het Vlaamse en Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en hier de conclusies bij deze editie.
​Week 7Hoe waardeer je een maatschappelijk initiatief? Handboek voor publieke ondernemers.
Maatschappelijke initiatieven zijn in. Burgers onderhouden hun eigen groen of organiseren activiteiten in het park. Buurtbewoners verenigen zich in hun eigen energiecoöperatie of patrouilleren door de wijk om meer veiligheid te garanderen.
Hoe effectief en efficiënt kunnen en moeten initiatieven zijn? Wat als initiatieven concurreren met bestaande voorzieningen? Welke eisen willen en kunnen overheden stellen aan burgers die publieke problemen op gaan lossen? Moeten ze iedereen helpen? Of mogen ze zelf beslissen welke burgers ze wel of niet helpen? 
Het Nederlandse Instituut voor Publieke Waarden heeft de afgelopen 3 jaar samen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een waarderingskader ontwikkeld. Verder hebben zij aan de hand van acht groeiende en bloeiende initiatieven gekeken wat er nodig is om een initiatief dat werkt structureel in te bedden, om de stap te zetten van burgerinitiatief naar publieke onderneming. Je vindt het handboek hier.
​week 6Leegstand bestrijden
Sinds 1 januari 2017 ligt de weg vrij voor gemeenten om het beleid rond verwaarlozing van woningen en gebouwen naar eigen inzichten in te vullen.  Wonen-Vlaanderen wil gemeenten daarbij ondersteunen met de website die je hier vindt en een handleiding, die een antwoord geeft op de meest voorkomende vragen. De handleiding vind je hier.
​Week 5

​Kompas voor inclusieve communicatie - Een procesbeschrijving voor professionals en organisaties in het publieke domein
Onze samenleving is superdivers en publieke organisaties hebben contact met veel verschillende mensen. Communicatie waarbij iedereen zich gezien en begrepen voelt, is dus van groot belang. Zodat er niet onbedoeld wordt bijgedragen aan gevoelens van uitsluiting of het versterken van vooroordelen tussen (groepen) burgers.  Echter, inclusieve communicatie, wat wordt daarmee bedoeld? De handleiding ‘kompas voor inclusieve communicatie’ geeft richting aan.  Je vindt de handleiding hier.
​Week 4

Loshouden en meemaken. Over samenredzaamheid en overheidsparticipatie.
In de afgelopen twee jaar is in Nederland aan de hand van acht praktijkvoorbeelden gezocht naar handvatten voor de nieuwe rolverdeling en rolneming van zowel burgers als overheid. De onderlinge kruisbestuiving en reflectie tussen onderzoekers van gemeenten, projectleiders, initiatiefnemers en wetenschappers gaf inzicht aan welke knoppen te draaien om het sociaal-doe-het-zelven te stimuleren. De uitkomsten zijn opgetekend in een publicatie, die kaders aanreikt waarmee bruggen kunnen geslagen worden tussen de traditionele instituties en de burger.  Je vindt de publicatie hier.
​Week 3

​Regie op data uit de stad
Gemeenten zijn naast gebruikers vooral ook producenten van data, voortkomend vanuit verdergaande digitalisering binnen diverse sectoren en domeinen. Denk hierbij aan duurzame energie, slimme mobiliteit, gezond stedelijk leven, veilige leefomgeving, etc. In dit onderzoek zijn vier gemeenten met dataplatforms onderzocht: Eersel, Helmond, Utrecht en Zwolle. Daarnaast bevat het praktijkvoorbeelden uit Den Haag, Enschede, Hilversum, Kopenhagen en Rotterdam. Gemeenten kunnen het rapport ook gebruiken als handreiking: hoe kunnen zij deze data op een slimme manier organiseren en delen? Je vindt het verkennend onderzoek hier.
​Week 2

Ook kwetsbare burgers betrekken: 45 methodieken voor participatie
De VVSG verzamelde 45 methodieken om lokale beleidsparticipatie mogelijk te maken. Daarbij krijgt participatie van kwetsbare inwoners extra aandacht. Hoe versterken we de stem van laaggeschoolde, anderstalige, minder-mobiele… inwoners van onze gemeente.   Je vindt hier de link naar het bundel.  

​Week 1
​Cahier 'Van parkeer- en stallingsnormen naar een mobiliteitsnorm'
Dit cahier gaat over stallingsnormen voor fietsen en parkeernormen voor auto’s. En over hoe die passen binnen een visie op mobiliteitsbeleid. Parkeren en stallen blijkt een sleutelfactor te zijn in het mobiliteitsbeleid. En dus moeten er zowel meer fietsstallingen worden gebouwd bij bestaande en nieuwe gebouwen en functies, als dat er minder parkeerplaatsen moeten worden bijgebouwd dan nu gebruikelijk is. Want uit heel wat onderzoek blijkt dat het gemak waarmee we in een bepaald gebied toegang hebben tot een fiets of een auto heel bepalend is voor de vervoerswijzekeuze (de ‘modal split’ in dat gebied). Het cahier dat inzicht geeft in hoe steden en gemeenten toekomstgericht met de normen voor parkeren en stallen kunnen omgaan, vind je hier.


2019

Studies gepubliceerd in 2019 vind je hier 

2018

Studies gepubliceerd in 2018 vind je hier 

2017

Studies gepubliceerd in 2017 vind je hier.

2016

Studies gepubliceerd in 2016 vind je hier.